Szukaj
  • Michał Zdyb

Blankietowe wszczynanie postępowań KKS a zawieszenie biegu terminu przedawnienia

Powszechna, stosowną od lat, praktyką organów podatkowych było wszczynanie postępowań karno-skarbowych tuż przed upływem okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dochodziło do tego najczęściej w sytuacji, w której organ podatkowy potrzebował więcej czasu na przeprowadzenie czynności kontrolnych bądź na zakończenie postępowania podatkowego.


W ostatnim czasie podatnicy zaczęli takie działania organów skarżyć do sądów administracyjnych. Część sądów uznała, że jest władną do badania, czy doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 Ordynacji podatkowej. Sądy zaczęły przy tym badać, czy organy podatkowe posiadły odpowiednią wiedzę bądź dokumenty pozwalające na uznanie, że w sprawie mogło dojść do wykroczenia bądź przestępstwa skarbowego.


WSA w Krakowie w wyroku z 23 marca 2021 roku, sygn I SA/Kr 1252/20 wskazał, że

5-letni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie był dla organów podatkowych wystarczający dla określenia jego prawidłowej wysokości decyzją ostateczną, wszczęcie postępowania karnoskarbowego nastąpiło w krótkim czasie przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte w toku postępowania podatkowego (wymiarowego), a więc nie istniała wtedy prawomocna decyzja stwierdzająca istnienie zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji w dacie wszczęcia postępowania karnoskarbowego organ nie dysponował materiałem dowodowym, który dawałby podstawy do twierdzenia, że w związku z działaniem skarżącej zaistniała możliwość popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa, bowiem ocena odpowiedzialności karnej za przestępstwo skarbowe oraz określenie znamion czynu zabronionego wiąże się z ustaleniami dotyczącymi zobowiązań podatkowych, których ostateczna wysokość określona zostanie dopiero prawomocną decyzją podatkową, zatem w dacie wszczęcia postępowania karnoskarbowego nie była możliwa ocena, czy w ogóle wystąpiły w sprawie obowiązkowe znamiona czynu zabronionego, w toku postępowania karnoskarbowego na dzień wniesienia przez stronę skarg do sądu brak było jakichkolwiek dowodów, aby były podejmowane typowe dla przygotowawczego postępowania karnego czynności procesowe, takie jak np. przesłuchiwane świadków, w tym skarżąca także nie została wezwana na przesłuchanie, nie postawiono jej też żadnych zarzutów.


Wskazane okoliczności, zadniem WSA w Krakowie, mogłyby świadczyć, że postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte przedwcześnie i w sposób instrumentalny, a jego zasadniczym celem nie było wykrycie i ściganie przestępstw skarbowych, pozostających w związku z niewykonaniem danego zobowiązania podatkowego, ale wydłużenie czasu na określenie wysokości tego zobowiązania i stanowiło przejaw obejścia przez organy podatkowe 5-letniego okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i pozostawało bez związku z niewykonaniem tego zobowiązania w rozumieniu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.


Zdaniem WSA w Krakowie w sytuacji takiej, jak w rozpatrywanej sprawie, w której może zachodzić podejrzenie o instrumentalne wykorzystanie instytucji zawieszenia terminu przedawnienia, uzasadnienie zastosowania przez organ podatkowy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wymagało przedstawienia, w wydanej decyzji, stosownych dowodów i chronologii czynności karno-procesowych wskazujących, że w danym przypadku wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie miało jedynie "instrumentalnego" charakteru, a było uzasadnione w aspekcie podejrzenia popełnienia czynu zabronionego przez podatnika, którego postępowanie podatkowe (kontrola podatkowa) dotyczy, w tym także uprawdopodobnia, że wszczęcie postępowania in rem, dawało podstawy do jego przekształcenia w postępowanie ad personam w stosunku do podatnika, z uwzględnieniem przesłanki uprawdopodobnienia jego winy w popełnieniu czynu zabronionego. (vide: wyrok NSA z 30 lipca 2020r., sygn. akt I FSK 128/20).


Pełna treść wyroku WSA w Krakowie:

http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/ADECF090BB






42 wyświetlenia0 komentarz

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie