Interpelacja nr 26338 do ministra finansów w sprawie typowania podmiotów do kontroli podatkowej

Szanowna Pani Minister,

z odpowiedzi na interpelację w sprawie efektywności kontroli wynika, iż nastąpił drastyczny spadek ilości kontroli badających zagadnienia podatkowe w roku 2017 i z całą pewnością spadek ten pogłębi się w 2018 roku. Nastąpił również bardzo wyraźny spadek wartości ustaleń, wartości zabezpieczeń i wpłat do budżetu. To skutki dezorganizacji skarbowych struktur kontrolnych w wyniku nieprzemyślanej reformy KAS.

Gdyby nie sprawy wykryte, rozpracowane analitycznie pod względem prawdopodobnych nieprawidłowości i wszczęte przed 1 marca 2017 roku, a więc datą wdrożenia KAS, to efekty byłyby wręcz tragiczne. Skutki paraliżu działań kontrolnych w pełni ujawnią się w latach następnych, w których nie będzie już można koloryzować obrazu efektami działań podjętych wcześniej, a finalizowanych już pod egidą KAS i niezasadnie przypisywanych nowej strukturze. Dane o ilości kontroli, w zestawieniu z wielkościami obrazującymi efekty pokazują, że z roku na rok efektywniejsze były kontrole urzędów kontroli skarbowej. Stałą tendencją było zmniejszenie ich ilości przy rosnących kwotach ustaleń. Świadczy to o coraz trafniejszym wykrywaniu oszustw i typowaniu do kontroli, co było efektem rozwoju komórek i narzędzi analitycznych kontroli skarbowej.

Tego samego nie można powiedzieć o obecnych strukturach KAS.

Z informacji uzyskanych od urzędników Krajowej Administracji Skarbowej w Kielcach, a potwierdzonych doniesieniami prasowymi, wynika, iż dyrektor IAS w Kielcach wysłał zalecenia do podległych urzędów skarbowych w zakresie typowania podmiotów do kontroli, w których wskazuje, iż kontrole podatkowe mają być jedynie u przedsiębiorców, którzy posiadają majątek. Nakazano również, aby w trakcie kontroli oceniać czy po kontroli będzie możliwe natychmiastowe ściągnięcie pieniędzy do budżetu państwa.

Tym samym podstawowym kryterium typowania do kontroli staje się majątek przedsiębiorców, a nie analiza ryzyka i fakt oszukiwania na podatkach.

W związku w powyższym na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2016 r. poz. 1510, ze zm.), uprzejmie prosimy o odpowiedź na pytanie:

Czy typowanie do kontroli ze względu na majątek kontrolowanego bez uwzględnienia analizy ryzyka nie jest próbą zakamuflowania niepowodzeń i dramatycznej sytuacji KAS w zakresie wykrywania i zwalczania oszustw podatkowych?

Posłowie:
Krystyna Skowrońska, Janusz Cichoń

20 września 2018 r.

Odpowiedź na interpelację nr 26338 w sprawie typowania podmiotów do kontroli podatkowej

W odpowiedzi na interpelację nr 26338 z dnia 25 września 2018 r. Pani Krystyny Skowrońskiej i Pana Janusza Cichonia – Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie typowania podmiotów do kontroli podatkowej, uprzejmie przedkładam Panu Marszałkowi poniższe wyjaśnienia.

Na wstępie pragnę zaznaczyć, że jednym z podstawowych celów zmian dokonywanych w administracji skarbowej jest zmniejszenie liczby kontroli i zwiększenie roli działań prewencyjnych. Utworzenie Krajowej Administracji Skarbowej wprowadziło nową jakość do nadzoru nad rzetelnością wykonywania obowiązków podatkowych przez podmioty działające w obszarach zwiększonego ryzyka dokonywania oszustw podatkowych. Nowe rozwiązania umożliwiające zapobieganie oszustwom podatkowym (m.in. system monitorowanie transportu paliw SENT, wykreślanie nierzetelnych lub nieaktywnych podatników z systemu VAT UE, obowiązek raportowania JPK_VAT i udostępniania innych plików JPK na żądanie oraz System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej STIR) umożliwiają szybkie oszacowanie ryzyka wystąpienia oszustwa podatkowego, a tym samym pozwalają na kierowanie działań kontrolnych na obszary rzeczywiście zagrożone nieprawidłowościami. Obecnie, w przypadkach stwierdzenia podejrzenia przestępstwa wszczynane jest postępowanie przygotowawcze, zaś kontrola celnoskarbowa wspomaga te działania jedynie w uzasadnionych przypadkach, jako narzędzie pomocnicze. Wprowadzane rozwiązania, umożliwiające efektywne wykrywanie nieprawidłowości i skuteczne zwalczanie przestępczości podatkowej, są bardziej wydajne, niż dotychczasowa metodyka działania, zakładająca potrzebę prowadzenia kontroli w każdym przypadku podejrzenia występowania nieprawidłowości.

Działania kontrolne powinny być proporcjonalne do poziomu ryzyka i skali potencjalnych nieprawidłowości i uwzględniać możliwość usunięcia identyfikowanych nieprawidłowości w toku mniej uciążliwych czynności sprawdzających.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że stan majątkowy podatnika nigdy nie był samodzielną przesłanką wszczęcia kontroli.

Potwierdzeniem skuteczności wdrożonych zmian systemowych, zwiększających szczelność systemu podatkowego, jest odnotowany w 2017r. wzrost przychodów podatkowych VAT o ok. 30 mld zł i z podatków dochodowych o ok.12,6 mld zł . Zwiększenie wpływów było w zdecydowanej większości skutkiem działań o charakterze prewencyjnym, zniechęcających podatników do dokonywania oszustw podatkowych lub unikania opodatkowania, a jedynie ok. 8% (3,35 mld zł) tej kwoty stanowiły dodatkowe wpływy budżetowe, będące skutkiem przeprowadzonych kontroli lub czynności sprawdzających. Jest to najlepszy wynik w ostatnim dziesięcioleciu.

Przedstawiając powyższe wyjaśnienia wyrażam nadzieję, że zostaną one uznane przez
Pana Marszałka oraz Panią i Pana Posłów za wyczerpujące.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów
Paweł Cybulski

Warszawa, 16 października 2018 r.