1. Ograniczenie możliwości skracania terminu zwrotu różnicy podatku do 25 dni

Z dniem 1 stycznia 2017 roku art. 87 ust. 6 ustawy o VAT otrzyma nowe brzmienie, które istotnie ograniczy możliwość skracania terminu zwrotu do 25 dni. Wynikać z niego będzie ograniczenie stosowania zwrotu różnicy podatku w terminie 25 dni jedynie do sytuacji, gdy:

1) należności wynikające z faktur dokumentujących nabyte towary i usługi zostały zapłacone za pośrednictwem rachunku bankowego podatnika albo rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej i podatnik przedstawił dokumenty potwierdzające taką zapłatę,

2) łączna kwota należności wynikających z pozostałych faktur (nieuregulowanych za pośrednictwem rachunku bankowego lub rachunku w SKOK) nie przekracza 15 000 zł,

3) kwota podatku naliczonego lub różnicy podatku nierozliczona w poprzednich okresach rozliczeniowych i wykazana w deklaracji nie przekracza 3.000 zł,

4) podatnik złożył w urzędzie skarbowym dokumenty potwierdzające zapłatę podatku za pośrednictwem rachunku bankowego podatnika albo rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej,

5) podatnik przez kolejne 12 miesięcy poprzedzające okres, w rozliczeniu za który występuje o zwrot w przyspieszonym terminie, był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny oraz terminowo składał deklaracje VAT.

2. Likwidacja dodatkowego zobowiązania podatkowego nakładanego na podatników, którzy nie wypełnili obowiązku korekty podatku odliczonego z nieuregulowanej faktury

Art. 89b ust. 6 ustawy o VAT zostanie z dniem 1 stycznia 2017 roku uchylony, a więc zlikwidowane zostanie dodatkowe zobowiązanie podatkowe nakładane na podatników, którzy nie wypełnili obowiązku korekty podatku odliczonego z nieuregulowanej faktury.

3. Wprowadzenie instytucji odpowiedzialności solidarnej podatnika

Z dniem 1 stycznia 2017 roku dodany zostanie art. 96 ust. 4b ustawy o VAT, który wprowadza solidarną odpowiedzialność pełnomocników składających zgłoszenia rejestracyjne w imieniu podatników za zaległości tych podatników. Odpowiedzialność ta nie będzie jednak miała charakteru bezwzględnego, gdyż:

1) dotyczyć będzie wyłącznie zaległości podatkowych (uznać należy, że chodzi wyłącznie o zaległości podatkowe w podatku VAT) powstałych z tytułu czynności wykonanych w ciągu 6 miesięcy od dnia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego,

2) istnieć będzie do kwoty 500.000 zł,

3) nie będzie istnieć, jeżeli powstanie zaległości podatkowych nie wiązało się z uczestnictwem podatnika w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej.

4. Nowe przesłanki wykreślania podatników z rejestru podatników VAT

Od 1 stycznia 2017 roku wykreślenie z rejestru podatników VAT jest możliwe bez podjęcia czynności sprawdzających oraz – dodatkowo – gdy podane dane w zgłoszeniu rejestracyjnym okażą się niezgodne z prawdą oraz jeżeli podmiot lub jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej.

Zgodnie z dodanym art. 96 ust. 9a wykreśleniu z urzędu, jako podatnicy VAT, będę podlegały podmioty które:

1) zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy (z zastrzeżeniem, że art. 96 ust. 9b i 9c ustawy o VAT -  będzie możliwość zgłoszenia naczelnikowi urzędu skarbowego dłuższego okresu zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej; w takich przypadkach naczelnik urzędu skarbowego nie będzie wykreślać podatnika z rejestru lub przywracać jego zarejestrowanie na okres wskazany w zawiadomieniu); w takim przypadku podatnik będzie rejestrowany ponownie bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego z dniem wznowienia działalności gospodarczej, ze statusem takim, jaki posiadał w momencie zawieszenia,

2) obowiązane do złożenia deklaracji VAT-7/VAT-7K, nie złożyły takich deklaracji za 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały (chyba że w wyniku wezwania przez naczelnika urzędu skargowego podatnik udowodni, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą lub niezwłocznie złoży deklaracje, lub

3) składały przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje VAT-7/VAT-7K, w których nie wykazały sprzedaży lub zakupów z kwotami podatku do odliczenia (chyba że niewykazywanie sprzedaży lub zakupów wynikało, zgodnie z wyjaśnieniami podatnika, ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej),

4) wystawiały faktury łub faktury korygujące, które nie dokumentowały rzeczywistych czynności, czyli tzw. „puste” faktury (chyba że wystawianie takich faktur było wynikiem pomyłki lub nastąpiło bez wiedzy podatnika),

5) prowadząc działalność gospodarczą wiedziały lub miały uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że uczestniczą w procederze oszustwa lub nadużycia podatkowego, mającego na celu osiągnięcie nienależnych korzyści majątkowych kosztem budżetu państwa.

Powyższe zostanie uzupełnione o przepisy określające zasady przywrócenia zarejestrowania podatnika bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego (art. 96 ust. 9h i 9i ustawy o VAT).

5. Określenie nowych przypadków usuwania podatników z rejestru czynnych podatników VAT z jednoczesnym pozostawieniem ich w rejestrze ze statusem podatników VAT zwolnionych

Z dniem 1 stycznia 2017 roku będzie usuwanie z rejestru podatników VAT czynnych podatników, którzy wykonują wyłącznie czynności zwolnione, z jednoczesnym pozostawieniem ich w rejestrze ze statusem podatników VAT zwolnionych, w sytuacji, gdy podatnicy ci wykazują w składanych deklaracjach podatkowych przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały wyłącznie sprzedaż zwolnioną na podstawie art. 43 ustawy o VAT, ale nie złożyli stosownego zgłoszenia aktualizacyjnego do urzędu skarbowego.

Powyższe nie będzie dotyczyć sytuacji, gdy ze złożonych przez podatnika wyjaśnień wynikać będzie, że brak wykazanej w deklaracjach sprzedaży innej niż zwolniona związany jest ze specyfiką prowadzonej działalności gospodarczej, a nie zaprzestaniem wykonywania sprzedaży innej niż zwolniona. W przypadku takim możliwe będzie również przywrócenie zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego, bez konieczności składania zgłoszenia.

6. Likwidacja możliwości składania kwartalnych deklaracji VAT przez podatników innych niż mali podatnicy

Z dniem 1 stycznia 2017 roku zlikwidowana zostanie możliwość składania kwartalnych deklaracji VAT przez podatników, którzy nie są małymi podatnikami.

7. Wyłączenie składania deklaracji kwartalnych przez podatników rozpoczynających wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu

Od 1 stycznia 2017 roku mali podatnicy rozpoczynający wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu nie będą mogli składać deklaracji kwartalnych przez okres dwunastu miesięcy począwszy od miesiąca, w którym dokonali rejestracji jako podatnicy VAT czynni. Dotyczyć to będzie zarówno małych podatników, którzy wybrali rozliczanie VAT metodą kasową, jak i pozostałych małych podatników

8. Rozszerzenie stosowania wyłączenia możliwości składania deklaracji kwartalnych

Od 1 stycznia 2017 roku możliwości składania deklaracji kwartalnych nie będą mieli podatnicy, którzy w danym kwartale lub w poprzedzających go czterech kwartałach dokonali dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy o VAT, chyba że łączna wartość tych dostaw bez kwoty podatku nie przekroczyła, w żadnym miesiącu z tych okresów, kwoty 50 000 zł. Bez znaczenia będzie zatem czy wartość dostaw przekroczyła kwotę odpowiadającą 1% wartości sprzedaży podatników bez kwoty podatku.