Opodatkowanie dochodów osiąganych przez fundusze inwestycyjne

Od 1 stycznia 2017 roku utrzymane zostanie zwolnienie podmiotowe dla funduszy inwestycyjnych otwartych (FIO) i specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych (SFIO; z wyjątkiem SFIO stosujących zasady i o graniczenia inwestycyjne określone dla funduszy zamkniętych).

Zwolnienie podmiotowe będzie również dostępne dla funduszy z krajów Unii Europejskiej porównywalnych do powyższych funduszy polskich. Zwolnienie to nie będzie obejmować: (1) instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego albo będących instytucją typu otwartego działającą na podstawie zasad i ograniczeń inwestycyjnych odpowiadających instytucjom wspólnego inwestowania typu zamkniętego, (2) instytucji wspólnego inwestowania, jeśli zgodnie z dokumentami założycielskimi ich tytuły uczestnictwa nie są oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie, gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40000 euro.

Przyjęta nowelizacja przewiduje wyłączenie zwolnienia dla FIZ i SFIO stosującego zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla FIZ, w odniesieniu do dochodów:

1) z udziału podmiotach transparentnych podatkowo;

2) z odsetek od pożyczek i innych wierzytelności funduszu wobec takich podmiotów;

3) z odsetek od udziału kapitałowego w takich podmiotach;

4) z darowizn i innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń dokonywanych

przez takie podmioty;

5) z odsetek (dyskonta) od papierów wartościowych emitowanych przez takie podmioty;

6) z dochodów z tytułu zbycia papierów wartościowych wyemitowanych przez takie podmioty lub ich udziałów.

Zwolnienie w powyższym zakresie będzie mieć zastosowanie również do funduszy inwestycyjnych zamkniętych z krajów UE (spełniających pewne kryteria).

SKUTKI WPROWADZENIA ZMIANY:

Dochody funduszy inwestycyjnych (zarówno polskich, jak i zagranicznych) osiąganych poprzez spółki przezroczyste podatkowo (np. polską spółkę komandytową) nie będą już wiązać się z korzystnymi zasadami opodatkowania. Tym samym zyski z działalności operacyjnej, w tym wynajmu, finansowej (odsetek) i zbycia nieruchomości w takiej strukturze będą opodatkowane 19% CIT.

Jednakże w przypadku zysków z aktywów (innych niż spółki transparentne podatkowo) posiadanych przez fundusz bezpośrednio (z pewnymi wyjątkami), w szczególności nieruchomości, zyski z tych aktywów powinny korzystać ze zwolnienia z CIT.

Doprecyzowanie pojęcia „unicestwienie udziałów (akcji)”

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami „unicestwienie udziałów (akcji)” na gruncie ustawy o PIT oraz ustawy o CIT będzie obejmować również zmniejszenie wartości nominalnej udziałów (akcji).

Aktualne brzmienie przepisów może prowadzić do konkluzji, iż w przypadku, gdy w wyniku podziału przez wydzielenie nie dojdzie do zmniejszenia liczby udziałów (akcji) posiadanych przez wspólnika w spółce dzielonej, lecz obniżeniu ulegnie ich wartość nominalna, to w przypadku zbycia udziałów (akcji) spółki dzielonej koszty uzyskania przychodów ze zbycia tych udziałów (akcji), stanowić będzie cała kwota wydatków poniesionych na ich nabycie.

Zakup usług zagranicą – podatek u źródła w Polsce

Zmiana przewiduje, że za dochody (przychody) osiągane przez podatników zagranicznych (niemających siedziby lub zarządu na terytorium Polski, czyli np. spółkę niemiecką) uważa się w szczególności dochody (przychody) z tytułu należności wypłacanych przez osoby i spółki z Polski, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia.

Innymi słowy, niezależnie od tego, że umowa dotycząca np. należności licencyjnych za wynajem maszyny została podpisana za granicą i tam wykonana, spółka zagraniczna będzie musiała zapłacić daninę w Polsce. A więc polski podatnik powinien pobrać podatek u źródła.

Powyższe przepis stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania – możliwe obniżenie stawki podatku u źródła w Polsce bądź brak obowiązku jego poboru po przedstawieniu przez odbiorcę płatności ważnego certyfikatu rezydencji podatkowej.

SKUTKI WPROWADZENIA ZMIANY:

1) obowiązek żądania certyfikatów rezydencji podatkowej od odbiorcy płatności;

2) zagraniczne firmy nie będą zainteresowane płaceniem podatku w Polsce. Powstaną kolejne spory, które skończą się postępowaniami sądowymi. W najgorszym wypadku polscy płatnicy będą musieli dokonywać ubruttowienia należności, tym samym ponosząc dodatkowe koszty transakcji;

3) w wielu przypadkach polscy odbiorcy usług mogą być naciskani lub wręcz zmuszani przez zagranicznych dostawców do tego, by wzięli na siebie ciężar podatku.

15% stawka podatku CIT

Nowelizacja ustawy o CIT wprowadza również obniżenie stawki podatku CIT z 19 proc. do 15 proc. dla małych podatników, tj. podatników, u których wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku VAT) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 euro oraz podatników rozpoczynających działalność w roku, w którym rozpoczęli działalność.

Nowe przepisy ustawy o CIT przewidują ograniczenie możliwości stosowania stawki 15 proc. dla podatników rozpoczynających działalność, którzy  powstali w wyniku wskazanych w przepisie operacji restrukturyzacyjnych.

Podatnicy ci będą mieli możliwości stosowania preferencyjnej stawki podatku CIT – na zasadzie karencji - dopiero począwszy od trzeciego roku podatkowego, pod warunkiem iż zostanie zachowana reguła pozostawania w tym roku małym podatnikiem w rozumieniu art. 4a pkt 10 ustawy o CIT.

Chodzi tu o podatników, którzy zostali utworzeni:

1) w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału podatników, z wyjątkiem przekształcenia spółki w inną spółkę, w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą, spółki niebędącej osobą prawną,

2) przez osoby prawne, osoby fizyczne albo jednostki niemające osobowości prawnej, które wniosły na poczet kapitału podatnika uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo, zorganizowaną część przedsiębiorstwa albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty co najmniej 10 000 EUR przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym wystąpiły te zdarzenia, w zaokrągleniu do 1 000 zł, przy czym wartość tych składników oblicza się stosując odpowiednio art. 14 ustawy o CIT,

3) przez osoby prawne, osoby fizyczne albo jednostki niemające osobowości prawnej     wnoszące – tytułem wkładów niepieniężnych na poczet kapitału podatnika – składniki majątku uzyskane przez te osoby albo jednostki w wyniku likwidacji innych podatników, jeżeli te osoby albo jednostki posiadały udziały (akcje) tych innych likwidowanych podatników.

Obniżenie stawki CIT nie będzie mogło być stosowane w przypadku podatkowych grup kapitałowych.

SKUTKI WPROWADZENIA ZMIANY:

1) z uwagi na bezpieczeństwo dokonywanych lub planowanych transakcji rekomendowane jest ich dokładne przeanalizowanie pod kątem nadchodzących zmian,

2) zwracamy również uwagę, że sposób sformułowania znowelizowanych  przepisów może stanowić argument w dyskusji z organami  podatkowymi na gruncie przepisów obecnie obowiązujących.

Płatności gotówkowe 

Od 1 stycznia 2017 roku firmowe płatności powyżej 15 tys. zł będą mogły być  dokonywane tylko za pośrednictwem rachunku płatniczego.

Transakcje w walutach obcych będą przeliczane na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Zgodnie z nowelizacją ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatnicy nie będą mogli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Zgodnie z przepisem przejściowym zmieniane regulacje ustawy o podatku  dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych mają zastosowanie do płatności dokonywanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po 31 grudnia 2016 roku.

Jednocześnie rozwiązanie to nie będzie miało zastosowania do płatności wynikających z transakcji zawartych przed 1 stycznia 2017 roku, jeżeli wartość transakcji nie przekracza dotychczasowego (15 tys. euro) limitu.

Nowych zasad związanych z korektą nie będzie stosowało się do płatności dotyczących kosztów zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów przed dniem wejście w życie nowelizacji.

Wejście z życie omawianych zmian w ustawach, dotyczących możliwości zaliczania do kosztów płatności gotówkowych, nie wpłynie na dopuszczalność regulowania przez przedsiębiorców zobowiązań w formie kompensat, czy też stosowania umów barterowych.

Ministerstwo Finansów udzieliło wyjaśnień w tej sprawie odpowiedzi na  interpelację nr 6794 wskazując, że „(…) wejście z życie z dniem 1 stycznia  2017 r. omawianych regulacji nie wpłynie na dopuszczalność regulowania przez przedsiębiorców zobowiązań w formie kompensaty (potrącenia), czy też stosowania umów barterowych”.